Monday, September 09, 2019

This may well be the EU’s last chance to avoid a no-deal Brexit. But will they take it?

Published in The Daily Telegraph
Boris Johnson's future as PM may hinge on whether he can avoid having to request a three-month extension, as required by legislation passed by a majority in Parliament. As this newspaper has reported, the Tory leader has drawn up plans to “sabotage” any Brexit extension by “send[ing] an accompanying letter alongside the request to extend Article 50 setting out that the Government does not want any delay after October 31”.
The EU will require the UK to “indicate a way forward” as a condition to granting an extension. Therefore, the UK hopes Brussels will automatically reject London's “request”, if it deliberately fails to present a concrete reason for the extension.
Legal challenges in the UK may hamper this strategy - a judge may, for example, rule that such conduct would violate the Benn legislation that forces Boris Johnson to request an extension. EU leaders might also still grant the extension, claiming that they believe a general election to be imminent, given the fact that Boris Johnson no longer has a majority. The latter would certainly be unprecedented, but these are unprecedented times.
Moreover, Brussels may now be strategising on the basis that, if they grant an extension, a Labour government, intent on stopping a no deal Brexit, could well come to power - and such a situation may work to Brussels' advantage.
One scenario they might envisage is Labour gaining power in December, perhaps propped up by other opposition parties. This would then be followed by yet another extension of UK membership, followed by a referendum where the British people would be able to vote between remaining in the EU and agreeing to a Labour-style Brexit deal, with likely more alignment than the deal Theresa May negotiated.
Crucially, Brussels is also very anxious to avoid no deal. It is true that France is threatening not to grant an extension, but - as was the case with the extension granted in Spring - this is more a game of trying to extract concessions such as the length of the extension period. Unlike last spring, President Macron no longer fears that the UK’s membership would affect the outcome of the European Parliament elections. 
Most importantly, France and other EU member states will be wary about any action that brings about a no deal against the wishes of Ireland. The latter's Minister for Finance Paschal Donohue stated today that Ireland “would be in favour of an extension that would create the space to hopefully conclude where we are”. It’s well-known that the country isn’t ready to deal with a hard border, even if the EU has now made clear it will tolerate holes in that border at least for a while.
Other European countries will be just as eager to avoid no deal. Insiders in the Port of Rotterdam admit that they’re not ready for a WTO Brexit,  as customs officers, inspection posts and lorry spaces are lacking. The Federation of German Industries (BDI) has warned a no deal Brexit would cause Germany's already weak growth to tumble to zero this year.  Never mind that this is the same BDI which trumpeted right after Boris Johnson entered office that “The Withdrawal Agreement must not be renegotiated.” In other words, the stars are aligned for an extension.
The EU should not, however, waste the time between now and 18 October by simply waiting for the extension. These may be the last weeks for them to avert a "no deal" Brexit. Extending Article 50 does not automatically stop no deal. With Boris Johnson, the EU have “the Devil they know”.  What if an extension is followed by a general election, in which Boris Johnson is obliged to back no deal in order to forge an alliance with the Brexit Party? What if the Conservatives win an absolute majority based on those pledges, and also because Boris Johnson has stepped down just before the extension, "sacrificing" his job for Brexit? These are now very real possibilities.
Therefore, the EU might want to look more seriously into what Mr Johnson is offering now. It’s hard to accuse Mr Johnson of not wanting a deal. Although the PM has moved on food checks in the Irish Sea, the EU and the Irish government have not softened their positions; they are still simply repeating that they are open to the idea of going back to the original Northern Ireland-only backstop. Some UK commentators have pointed out that due to the loss of a majority, the DUP are now “irrelevant” to Boris, so an Irish Sea border of some sort may therefore be easier. 
This may well be the EU’s last chance for a deal-based Brexit. But will they take it?

Sunday, September 08, 2019

Mijn interview over #Brexit in De Zevende Dag:

De EU wil enkel een brexitakkoord als het VK een keuze maakt tussen het uitbesteden van zijn eigen handelsbeleid tot nader order, of anders douanecontroles organiseert op eigen grondgebied (tussen NI en GB):

Thursday, September 05, 2019

Wat Brussel niet heeft begrepen van de brexit

Published in Belgian daily De Morgen and in the magazine of Dutch think tank Clingendael

Het wordt alsmaar moeilijker om tot een brexitakoord te komen. Een van de redenen is dat velen in Europa de Britse standpunten eenvoudigweg niet goed begrijpen. Hier zijn vier belangrijke misvattingen die vaak onuitgesproken blijven, maar het denken over brexit op het vasteland wel domineren en daarmee een akkoord bemoeilijken.

1. DE BRITTEN NEMEN EEN RIGIDE STANDPUNT IN

Men kan veel zeggen van de Britse premier Boris Johnson, maar zijn regering wenst nog te onderhandelen om zo een voor beide zijden pijnlijke no deal te vermijden. De EU weigerde sinds november, toen Johnsons voorganger Theresa May een uittredingsakkoord sloot met de EU, om het bindende deel van dat akkoord te onderhandelen, ook al waarschuwde May de Europese leiders toen uitdrukkelijk dat ze er misschien niet in zou slagen om haar parlement te overtuigen. Pas verleden week maakten Macron en Merkel een eerste bocht: de letter van dat bindende deel kan wel worden gewijzigd, zolang er maar onmiddellijk werkbare alternatieven zijn om een harde grens in Noord-Ierland te vermijden.

2. HET BRITSE VERZET TEGEN HET UITTREDINGSAKKOORD IS IRRATIONEEL

Zoals ondertussen bekend is, weigerde het Britse parlement tot driemaal toe om het brexitakkoord goed te keuren omwille van de zogenaamde backstop die erin is voorzien. Die voorziening houdt in dat het VK de handelstarieven van de EU overneemt, tot op het punt dat de EU en in het bijzonder Ierland zich akkoord verklaren met controles op handelstarieven aan de Ierse grens die een harde grens vermijden. Theresa May stemde hiermee in omdat de EU in feite stelde dat een brexitakkoord enkel mogelijk is onder een voorwaarde: dat het VK, de vijfde grootste economie ter wereld, een keuze maakt tussen dit uitbesteden van zijn eigen handelsbeleid tot nader order, of als alternatief douanecontroles organiseert op zijn eigen grondgebied, in de Ierse Zee, tussen Noord-Ierland en Groot-Brittanniƫ. Het akkoord met de EU schendt trouwens het Goedevrijdagakkoord dat vrede bracht in Noord-Ierland, aldus Nobelprijs-winnaar David Trimble, een van de leiders van de partijen die dit akkoord sloten.

3. HET VK ZIT NIET ZO IN MET EU-BURGERS

Velen, inclusief Theresa May, interpreteerden brexit als een uiting van antimigratiesentiment, maar peilingen wijzen uit dat dit niet zo is en dat men in de eerste plaats migratie beter wil kunnen controleren. Dat werd duidelijk toen de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken onlangs liet weten dat er in geval van no deal onmiddellijk een einde zou komen aan het vrije personenverkeer. Ze werd meteen teruggefloten. De Britse regering wil dit alles geleidelijk veranderen, ook omdat Boris Johnson zelf nogal positief staat ten opzichte van migratie.

Ook stelde de Britse regering al voor aan de EU om de rechten van de meer dan drie miljoen Europese burgers in het VK en die van de Britse burgers in de EU te regelen in een aparte overeenkomst, in het geval er geen uittredingsakkoord zou zijn. Maar de EU weigerde dit.

4. HET VK GEEFT NIET OM EEN HARDE GRENS IN NOORD-IERLAND

Noord-Ierland maakt tot nader order nog altijd deel uit van het VK en nieuwe spanningen daar zouden het VK dus nog meer treffen dan Ierland. De Noord-Ierse DUP stelde trouwens als minimumeis tijdens de onderhandelingen met May om haar regering te ondersteunen dat er geen harde grens in Ierland mocht komen. Het is wel zo dat die partij nog meer belang hecht aan het vermijden van controles in de Ierse Zee, tussen Noord-Ierland en het Britse vasteland.

Johnson suggereerde net deze week om Noord-Ierland de EU-voedselstandaarden te laten volgen, wat dus controles in de Ierse Zee noodzakelijk maakt. Hij is dus bereid om compromissen te sluiten om een harde Ierse grens te vermijden, ook al zien de unionisten dit met lede ogen aan. Ondertussen weigert de Ierse regering elke flexibiliteit, ook al zou een no deal naast grote economische schade voor Ierland en zijn EU-partners (zoals ons land) ook tot spanningen kunnen leiden met die andere EU-lidstaten. BelgiĆ«, Nederland, Frankrijk en Duitsland willen dat Ierland grenscontroles gaat uitvoeren na de brexit. Dit om de Europese douanegrens te beschermen, ook al zijn onze eigen havens, althans die van Antwerpen en Rotterdam, “zo lek als een vergiet”, aldus de Antwerpse burgemeester.

Boris Johnson daarentegen stelt dat hij helemaal geen grenscontroles wil in Noord-Ierland. Misschien is er dus toch dringend een andere kijk op het brexitvraagstuk nodig.